Nhiều phụ huynh nghe đến STEM khi tìm hiểu các khóa học học cho con, nhưng không phải ai cũng thật sự hiểu STEM là gì. Có người nghĩ STEM là học robot, có người nghĩ STEM là học lập trình, cũng có người cho rằng STEM chỉ phù hợp với những bạn nhỏ giỏi Toán hoặc muốn theo ngành kỹ thuật.
Thực ra, STEM rộng hơn nhiều, STEM là viết tắt của bốn lĩnh vực: Science – Khoa học, Technology – Công nghệ, Engineering – Kỹ thuật và Mathematics – Toán học. Nhưng trong giáo dục, STEM không đơn giản là học bốn môn này riêng lẻ. Điểm quan trọng của STEM nằm ở cách học sinh biết kết nối kiến thức để giải quyết một vấn đề cụ thể trong đời sống.
Stem là gì? Ảnh minh họa trẻ lập trình qua tablet
Ví dụ, thay vì chỉ học công thức tính diện tích trong sách Toán, trẻ có thể được thực hành qua một dự án thiết kế một khu vườn nhỏ. Khi đó, con phải đo đạc, tính toán, chọn vật liệu, sắp xếp không gian và giải thích vì sao mình chọn cách làm đó. Trong một hoạt động như vậy, Toán học, Khoa học, Kỹ thuật và tư duy thiết kế cùng xuất hiện một cách tự nhiên. Đó chính là tinh thần của giáo dục STEM: học không chỉ để nhớ kiến thức, mà để biết dùng kiến thức vào thực tế.
STEM không chỉ là robot hay lập trình
Một hiểu lầm khá phổ biến là cứ nhắc đến STEM thì phải có robot, máy móc hoặc lập trình. Thực tế, robot và lập trình có thể là một phần của STEM, nhưng không phải toàn bộ STEM.
Một hoạt động lọc nước mini cũng có thể là STEM. Một dự án làm cầu giấy chịu lực cũng là STEM. Một bài học về trồng cây, đo nhiệt độ, quan sát thời tiết, thiết kế trò chơi, tạo mô hình nhà chống nóng hoặc làm thí nghiệm với ánh sáng đều có thể mang tinh thần STEM.
Điều làm nên một bài học STEM không nằm ở thiết bị đắt tiền, mà nằm ở quá trình trẻ được đặt câu hỏi, thử nghiệm, thất bại, sửa lỗi và cải tiến. Vì vậy, khi phụ huynh hỏi STEM là gì, có thể hiểu ngắn gọn: STEM là cách học giúp trẻ biến kiến thức thành hành động. Con không chỉ ngồi nghe giảng, mà được tự tay làm, tự quan sát, tự suy nghĩ và tự tìm lời giải.
Stem là gì? Học viên 7 tuổi học cách sử dụng AI áp dụng học tập lập trình & thiết kế tại Clavis Academy
Vì sao STEM quan trọng với trẻ em hiện nay?
Trẻ em hôm nay đang lớn lên trong một thế giới thay đổi rất nhanh. Công nghệ có mặt trong học tập, giải trí, giao tiếp, công việc và cả đời sống hằng ngày. Sau này, dù con có trở thành bác sĩ, giáo viên, kỹ sư, nhà thiết kế, doanh nhân hay làm bất kỳ ngành nghề nào, khả năng tư duy logic, giải quyết vấn đề và thích nghi với công nghệ vẫn rất cần thiết.
Đây là lý do giáo dục STEM ngày càng được quan tâm. Theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, giáo dục STEM trong nhà trường không chỉ nhằm cung cấp kiến thức khoa học, mà còn gắn bài học với thực tiễn, giúp học sinh phát huy tính chủ động, sáng tạo và khả năng vận dụng kiến thức. Đây cũng là điểm khiến STEM khác với cách học chỉ tập trung vào ghi nhớ lý thuyết.
Với trẻ nhỏ, lợi ích của STEM không phải là tạo ra một sản phẩm thật “hoành tráng”. Giá trị lớn hơn nằm ở quá trình con học cách suy nghĩ: Vì sao sản phẩm chưa chạy? Vì sao cây cầu bị sập? Làm thế nào để mô hình đứng vững hơn? Nếu thay vật liệu khác thì kết quả có tốt hơn không? Những câu hỏi như vậy giúp trẻ hình thành thói quen quan sát, phân tích và cải tiến. Đó là nền tảng quan trọng cho học tập lâu dài.
Stem là gì? Học viên 11 tuổi lần đầu tiếp cận lập trình Python tại Clavis Academy
Trẻ học được gì từ STEM?
Trước hết, STEM giúp trẻ hiểu kiến thức sâu hơn. Khi được tự làm thí nghiệm hoặc xây dựng một sản phẩm nhỏ, con sẽ thấy kiến thức không còn xa lạ. Bài học trong sách vở trở thành thứ có thể nhìn thấy, chạm vào và kiểm chứng.
Thứ hai, STEM rèn cho trẻ khả năng giải quyết vấn đề. Trong các hoạt động STEM, sản phẩm đầu tiên hiếm khi hoàn hảo. Trẻ có thể làm sai, đo sai, tính sai hoặc chọn cách chưa phù hợp. Nhưng chính những lần sai đó lại giúp con học được cách kiểm tra nguyên nhân và thử lại.
Thứ ba, STEM giúp trẻ phát triển kỹ năng làm việc nhóm. Nhiều dự án STEM cần học sinh phân chia nhiệm vụ, lắng nghe ý kiến của nhau, tranh luận và cùng thống nhất cách làm. Đây là những kỹ năng rất cần trong học tập, công việc và cuộc sống sau này.
Thứ tư, STEM nuôi dưỡng sự tò mò. Một đứa trẻ thường xuyên được khuyến khích hỏi “vì sao” và “làm thế nào” sẽ dần hình thành tinh thần học chủ động. Con không chỉ đợi người lớn đưa đáp án, mà biết tự tìm hiểu và thử nghiệm.
Phụ huynh nên cho con tiếp cận STEM như thế nào?
Cách đơn giản nhất để phụ huynh có thể giúp con tiếp cận STEM là bắt đầu từ những điều gần gũi trong cuộc sống như khi nấu ăn, cha mẹ có thể hỏi con vì sao nước sôi, vì sao bánh nở, vì sao cần đo lường nguyên liệu. Khi trồng cây, cha mẹ có thể cùng con quan sát ánh sáng, nước, đất và tốc độ phát triển của cây. Khi đi ngoài đường, cha mẹ có thể hỏi con vì sao cây cầu chịu được xe chạy qua, vì sao đèn giao thông cần lập trình theo chu kỳ.
Những câu hỏi nhỏ như vậy là điểm khởi đầu rất tốt cho tư duy STEM. Nếu con lớn hơn, phụ huynh có thể cho con tham gia các lớp học lập trình, robot, khoa học ứng dụng, thiết kế game hoặc dự án công nghệ phù hợp với độ tuổi để được các giáo viên chuyên môn hỗ trợ. Điều quan trọng là chọn môi trường không chỉ cho con “làm theo mẫu”, mà thật sự giúp con hiểu vấn đề, tự suy nghĩ và tạo ra sản phẩm của riêng mình.
STEM không nên trở thành áp lực thành tích. Nếu phụ huynh chỉ quan tâm sản phẩm cuối cùng đẹp hay xấu, đúng hay sai, trẻ sẽ dễ sợ thử nghiệm. Ngược lại, nếu cha mẹ quan tâm đến quá trình con suy nghĩ, con sẽ mạnh dạn hơn khi khám phá.
Stem là gì? Học viên 8 tuổi học cách lập trình Scratch tại Clavis Academy
STEM có dành cho mọi trẻ em không?
Có, STEM không chỉ dành cho trẻ giỏi Toán, cũng không chỉ dành cho trẻ muốn làm kỹ sư hay lập trình viên. Một bạn thích vẽ vẫn có thể học STEM qua thiết kế sản phẩm. Một bạn thích kể chuyện có thể học STEM qua làm game. Một bạn thích thiên nhiên có thể học STEM qua dự án môi trường. Một bạn thích lắp ráp có thể học STEM qua mô hình kỹ thuật.
Mỗi học viên có một cách tiếp cận khác nhau. Điều quan trọng là người lớn giúp con tìm được hoạt động phù hợp với sở thích và độ tuổi.Khi STEM được dạy đúng cách, con không chỉ học kiến thức, mà còn học cách suy nghĩ độc lập, hợp tác với người khác và tin rằng mình có thể tạo ra điều gì đó có giá trị.
Kết luận
Vậy STEM là gì? STEM là phương pháp học tích hợp Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học, giúp trẻ vận dụng kiến thức vào các vấn đề thực tế. Nhưng nếu nói gần gũi hơn, STEM là cách giúp trẻ học bằng trải nghiệm, bằng câu hỏi, bằng thử nghiệm và bằng quá trình tự tìm lời giải.
Trong thời đại công nghệ thay đổi nhanh, trẻ không chỉ cần học thuộc kiến thức. Con cần biết quan sát, đặt câu hỏi, phân tích, sáng tạo và giải quyết vấn đề. Đó chính là những năng lực mà giáo dục STEM có thể nuôi dưỡng.
STEM không bắt đầu từ những thiết bị phức tạp. STEM có thể bắt đầu từ một câu hỏi rất nhỏ trong đời sống: “Vì sao điều này xảy ra?” Và khi trẻ được khuyến khích đi tìm câu trả lời, hành trình học tập thật sự bắt đầu.
Tại Clavis Academy, STEM không chỉ được hiểu là những giờ học lập trình hay code riêng lẻ. Chúng tôi xem STEM là một cách giúp học sinh rèn luyện tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề, sáng tạo và tự tin tạo ra sản phẩm của riêng mình. Thông qua các lộ trình học công nghệ dành cho học sinh từ 7–18 tuổi, Clavis Academy giúp con từng bước làm quen với lập trình, trí tuệ nhân tạo, thiết kế sản phẩm số, tư duy dự án và kỹ năng học tập trong thời đại công nghệ.
Nếu phụ huynh đang tìm kiếm một môi trường để con không chỉ “học công nghệ”, mà còn biết cách tư duy, sáng tạo và ứng dụng kiến thức vào thực tế, đăng ký ngay buổi học thử miễn phí để được đánh giá năng lực và giúp con tiếp cận công nghệ AI tại Clavis Academy ngay nhé!
